Dlaczego rentowna firma może zbankrutować — o cash flow

Jedna z najczęstszych obserwacji w pracy z MŚP: właściciel pokazuje P&L z zyskiem, a jednocześnie stresuje się brakiem gotówki na koniec miesiąca. "Firma zarabia, a kasy nie ma" — to nie paradoks. To wynik mylenia zysku z gotówką.

Zysk to nie gotówka — dlaczego to ważne

Rachunek wyników (P&L) pokazuje przychody w momencie wystawienia faktury, nie w momencie zapłaty. Jeśli wystawiasz faktury z 60-dniowym terminem płatności, a koszty (wynagrodzenia, dostawcy) płacisz na bieżąco — masz zysk w P&L i ujemne przepływy w cash flow. Firma jest rentowna na papierze i wypłacalna w teorii, ale brakuje jej gotówki tu i teraz.

Trzy składowe cash flow

Przepływy operacyjne — gotówka z podstawowej działalności. Pozytywne przepływy operacyjne to fundament zdrowej firmy.

Przepływy inwestycyjne — zakup środków trwałych, inwestycje. Zazwyczaj ujemne w fazach wzrostu — to normalne.

Przepływy finansowe — kredyty, spłaty, dywidendy. Wskazują jak firma finansuje swoją działalność.

Najczęstsze przyczyny problemów z płynnością

Długie terminy płatności od klientów przy krótkich terminach wobec dostawców — różnica w cyklu gotówkowym finansuje się z własnej kieszeni. Szybki wzrost przychodów przy modelu z przedpłatami kosztów i późnymi wpływami. Sezonowość bez poduszki finansowej — firma "zarabia" w pewnym sezonie i "wydaje" w innym. Zbyt duże zapasy blokujące gotówkę.

Prognoza cash flow — jak ją zbudować

Najprostszy model: prognoza na 13 tygodni (tzw. 13-week cash flow). Na każdy tydzień planujesz wpływy (terminy płatności faktur sprzedażowych) i wydatki (wynagrodzenia, zobowiązania, podatki, ZUS). Saldo tygodniowe i kumulatywne pokazują kiedy możesz mieć problem z gotówką — zanim on nastąpi.

Kiedy bić alarm

Cash runway poniżej 3 miesięcy przy braku linii kredytowej to sygnał wymagający natychmiastowej reakcji. DSO (czas oczekiwania na zapłatę) rosnący miesiąc do miesiąca. Rosnące saldo zobowiązań przy spadającym saldzie należności.